Vitis türleri ÜZÜM ASMALARI

A smagiller familyasının örnek bitkileridir. Anayurdu Anadolu olan ve dünyanın beş anakarasında en çok yetiştirilen bitkiler arasında yer alan Vitis cinsi, genellikle tırmanıcı formundaki kışın yapraklarını döken bitkilerin 65 türü ile bunlardan elde edilmiş binlerce çeşidi bulunmaktadır. Üzüm asmaları, bahçelerimizde özellikle sonbaharda çok güzel renklenen yaprakları ve salkımlar halinde hoş bir görünüm kazanan meyveleri nedeniyle yeğlenip süs bitki-si olarak yetiştirilebilir. Asmaların yumurta ya da kalp biçimli veya üç-beş parçalı, kaba dişli ve iri yaprakları körpeyken genellikle Üzüm asmaları koyu yeşil renklidir. Yaz başlarında salkımlar halinde açan hoş ama hafif kokulu yeşil veya beyaz çiçekleri pek gösterişsizdir. Ama, bu çiçeklerden sonbahara doğru olgunlaşmaya başlayan ve üzüm türlerine göre yeşil, mor ya da kara renkli olan, çoğu türü yenilen meyvelerinin salkımları pek güzel görünür. Süs bitkisi olarak yeğlenip yetiştirilen ve hızla gelişip boylanan üzüm asmaları özellikle duvarlara, kemerlere, görünüşü güzel olmayan ağaçlara, tel örgülere ve çardaklara sardırılarak yetiştirilir; dikildiği yerde çirkinlikleri gizleyen güzel bir bitki örtüsü oluşturur. İSTEKLERİ VE ÜRETİMİ Üzüm asmaları, ılıman iklim kuşağının dayanıklı bitkileridir. Türkiye’nin hemen her yeri, iklim bakımından üzüm asması yetiştirmeye uygundur. Asmalar bol güneşli ya da hafif gölgelik ortamları sever, suyu iyi akıntılı (süzek) ve organik madde yönünden zengin (bitek) topraklarda çok iyi gelişir. Toprak tipi bakımından fazla seçici olmayan asmalar alkalin toprakları yeğler. Ağır (süzek olmayan), tuzlu, toksik ve taban suyu bir metreden yüksek olan topraklarda üzüm asması yetiştirilmemelidir. Asmaların yazın sıcak ve kurak havalarda sulanması, diplerindeki yabani otların çapalamayla temizlenmesi ve bitkiden meyve alınabilmesi için yapılacak toprak analizi sonuçlarına göre asmaya gübre verilmesi gerekir. Üzüm asmalarının her yıl sert bir budama işleminden geçirilmesi de gerekmektedir. Asmaların üretimi sonbahar ya da ilkbahar mevsimlerinde tohumlarının (meyve çekirdeklerinin) soğuk yastıklara ekimiyle veya yazın sıcak havalarda alınan 10-15 cm. uzunluktaki odunlaşmış gövde çeliklerinin köklendirilip daldırılmasıyla sağlanır. SÜS BİTKİSİ OLARAK YEĞLENEN TÜR VE ÇEŞİTLERİ V.coignetiae: Hızla gelişen bu türün kökeni, Kore ve Japonya’dır. 15 m. kadar boy atabilir. Kalp biçimli, 30 cm. uzunlukta 3-5 parçalı, kaba dişli iri yaprakları koyu yeşildir. Sonbahar mevsiminde kara-mavi renkli, ufak taneli, lezzeti hoş olmayan meyveler verir. V.vinifera ‘purpurea’: Bu kültür çeşidi ise, 7 m. kadar boy atabilir. Gene 3-5 parçalı, 15 cm. uzunluktaki yaprakları, önce yeşil renkli ve gri tüylüyken daha sonra yaprak rengi mora ve sonbaharda da koyu mora döner. Bu asmalar da sonbahar mevsiminde mor renkli, ufak taneli ve gene lezzeti pek de hoş olmayan meyveler vermektedir.  S akızağacıgiller familyasındandır. Kökeni Güney Amerika olan Schinus cinsi ağaçlara, aslında sofralarımızın