TEŞBİH ÇİÇEĞİ Canna

İstanbul bahçevanlarının Kana ismini verdikleri Teşbih Çiçeği bahçelerimizde pek es- kidenberi tanınırdı. Tohumlarının siyah renkli, pek sert ve şekil bakımından teşbih tanesine benzemesi bu ismi alması- •na sebep olmuştur. Yeşil ve gösterişli yaprak ve çiçeklerinin pek büyük ve şirin olması bahçelerde çoğalmasına yardım et-miştir. Çeşitli ve değişik cinsleri ve birçok çeşitleri vardır. Bunların hepsi ilkbaharın ilk sıcaklarında bulundukları yerden yaprak sürmeğe başlıyarak Haziran ve Temmuzdan Kasıma kadar çiçeklenmeğe devam ederler. Tohumlar Ekim ve Kasımda olgunlaşır ve arkasından kırağı ve don başlar başlamaz fidanların yaprak ve dalları tamamen donarlar. Elliyi geçkin olan Teşbihin en güzel ve makbul olanları, biri yaprakları yeşil, diğeri yaprakları erguvanı kırmızısı renginde olan cinslerin çeşitle-ridir. Teşbih çiçeği bahçelerde göbekli bölmelerin ortalarına, çimenlerin üzerine yapılacak bölmelere, kenar bölmelerin köşelerine, kısaca göze çarpan yerlerden çeşitli cinslerden ayrı ayrı göbekler düzenlenmesine elverişlidir. Gübreli ve kuvvetli topraklardan hoşlanır. Sıcak ve güneşli durumlarda iyi yetişir. Yazın sık sık sulanmağa muhtaçtır. Saksıda ancak bodur çeşitler yetiştirilmektedir.  Teşbih çiçeği tohum ve (rizom denilen) soğanından çoğaltılır. Tohumu ilk olarak ince bir törpü ile göze yakın olan bir tarafından 1 - 2milimetre derinlikte törpüledikten sonra ılık su içine koyarak, dört, beş gün öylece bırakmalıdır. Bu tohumlar yumuşayınca Mart başında altı nu-maralı toprak harcını taşıyan küçük saksılara birer tane tohum ekilerek fazla güneş gören ve sıcak bir köşeye veya ca- mekânlara yerleştirilir. Saksı içinde tohumlar çimleninceye kadar haftada iki defa sulanmasına dikkat etmelidir. Meydana gelen fideler 8 - 10 santimetre olunca kökleri zedelemeksizin saksıları değiştirerek daha büyük saksılara doldurulmuş beş numaralı toprak harcına fidanları dikme- lidir. Bu zamana kadar havalar ısınmağa başlamış olacağından bu saksıları açıkta güneşli bir yere sıralayarak bırakmalı ve haftada 2 - 3 defa sulanmasına dikkat etmelidir. Mayıs sonunda fidanlar 3 - 5 yapraklı olmuş bulunur. Bu halde bunları saksılardan çıkararak bolca gübre ile gübrelenmiş bölme ve göbeklere dikmelidir. Soğanına gelince: Teşbih çiçeğinin her biri üzerinde bir iki göz kalmak şartiyle parçalanır. Bu parçalar ayni tohum ekilir gibi saksılara dikilerek yetiştirilir. Esasen ana rizomun yanında küçük rizomlar meydana geldiğinden bunları kullanmak daha kolaydır. Bu ayırma işi hem sonbaharda bunları topraktan çıkarırken, hem de Martta yapılır. Martta yapılırsa ayrıçlar saksılara; anaçlar da bölmelere dikilir. Donları takip eden günlerde soğanları top-raktan çıkarmak ve serin, nemsiz bir yerde saklamak gerekir. Eğer bunlar topraktan çıkarılmazsa donmuş, bozulmuş olan yaprak ve dalları temizledikten sonra, daha sonra ayırıç yapmak için Marta kadar o halde bırakılır. Kışı soğuk olmayan ılımlı yerlerde Teşbih Çiçeklerinin rizomlarını topraktan çıkarmağa lüzum yoktur. Bozulmadan oldukları yerde kalırlar. Hatta bazı kuvvetli topraklarda kökler ve rizomlar daha kuvvetli olurlar, fazla çiçek açarlar. Kanaların Hybrid olarak çok güzel, yeni ve büyük çiçekli, benekli çeşitleri elde edilmiştir. Yaprakları abraşlı olanları da vardır.