SUMAKLAR (ya da SOMAKLAR

dökmeden hepyeşil kalan bitkiler olup türlerine göre en çok 15 m. kadar boylanabilir. Sumaklar, özellikle sonbahar mevsiminde çok hoş renklere bürünen gösterişli yaprakları ve kimi türleri de albenili meyve başak veya salkımları nedeniyle süs bitkisi olarak yeğlenir. Bu bitkilerin dal ve sürgünleri üzerinde, almaşık dizili 9-31 adet yaprakçık- tan oluşan yeşil renkli, parlak yüzeyli ve eğ- reltiotlarınınkine benzeyen bileşik yaprakları vardır. Sumakların yaprak döken türlerinde, bu yapraklar sonbaharda sarı, turuncu, kırmızı ya da kızıl renklere dönüp daha sonra dökülür. Bitkinin türlerine göre ilkbahar veya yaz mevsiminde salkımlar ya da pi- ramidimsi başaklar halinde açan yeşil, sarımsı yeşil ya da pembe renkli, küçük ve gösterişsiz bir veya ikievcikli çiçeklerinden dişileri, sonbaharda 4-6 mm. çapında küre biçimli, kırmızı renkli ekşi tatlı meyvelerini salkım ya da piramidimsi başaklar halinde olgunlaştırır. Sumaklar bahçelerde örnek vurgulama bitkisi, kısa boylu olanları da çalı gruplarının arasında veya sınırlarında yetiştirilir. İSTEKLERİ VE ÜRETİMİ Sumaklar, ılıman ve sıcak ılıman bölgelerin bitkisidir. Kimi türleri don olayına karşı dayanıklı iken kimileri de duyarlıdır. Sumaklar bol güneşli ortamları sever. Böyle ortamlarda yaprakları sonbaharda daha güzel renklenir. Suyu iyi akıntılı (süzek) ve bitekçe olan toprakları yeğler. Çoğu kez bu bitkilerin bu- Sumak (Rhus typhirıa türü) danma gereksinimi yaşamsal önem taşımaz. Ama kurumuş, kırılmış, şekli bozulmuş ve hastalanmış dalları kesilip çıkarılırken bunun yanı sıra hafifçe budanması bitkinin gelişimini ve yaprak güzelliğini artırmaktadır. Üretimleri, sonbaharda olgun tohumlarının sıcak yastıklara ekimiyle, yazın sıcak havada bitkinin tabanına yakın kesimlerinden alınan 10-12,5 cm. uzunlukta odunsu çeliklerinin daldırılmasıyla ya da köklenmiş piçlerinin sonbaharda bitkiden ayrılıp yeni yerlere dikilmesiyle gerçekleştirilir. ÖNEMLİ TÜRLERİ R.glabra (Kızıl sumak): Kökeni Kuzey Amerika ve özellikle Meksika olan ve kışın yapraklarını döken bu tür, 2,5 m. kadar boyla- nabilen bir çalıdır. 15-31 yaprakçıktan oluşan mızrak biçimli mavimsi yeşil renkli yaprakları sonbaharda kızıla dönüp sonra dökü-lür. Yaz mevsiminde açan sarımsı yeşil renkli dişi çiçekleri, sonbaharda küre biçimli kırmızı renkli küçük meyvelerden oluşan başaklar halinde olgunlaşır.  R.typhina (Kadife sumak): Kökeni gene Kuzey Amerika olan ve kış mevsiminde yapraklarını döken bu tür, 5 m. kadar boy atabilir. Koyu yeşil renkli 11-31 adet yaprakçıktan oluşan gösterişli yaprakları, sonbaharda par