Ruscustürleri,TAV ŞANKİRAZLARI

Z ambakgiller familyasmdandır. Kökeni Asor ile Madeira takımadalarından Kuzey Afrika, Avrupa ve oradan İran’a kadar uzayan bölgeler olan Ruscus cinsi, kışın yapraklarını dökmeyen (hepyeşil) çalımsı bitkilerin 6 türü vardır. Bunlar, türlerine göre en çok 1 m. kadar boylanabilen rizomlu, çokyıllık ve ikievcikli bitkilerdir. Gövdeleri diktir. Yaprak biçimindeki dalları sert, batıcı ve koyu yeşil renklidir. Çingene kızları, bu dalların ucuna, silvan (Smilax excelsa)bitkisinin kırmızı renkli yuvarlak ve küçük meyvelerini bağlayarak yılbaşına doğru “kokina” (Yunanca kırmızı) adıyla demetler halinde satarlar. İşte tavşankirazı bitkisinin bu dallarının üzerinden, küçük pul şeklinde yapraklar çıkar. Her yaprağın üzerinde 1-2 adet, dikkati çekmeyen yıldız biçimli, yeşil veya beyaz renkli çi çek uzayıp açar. Daha sonraları tozlaşma olayını yaşayıp olgunlaşan dişi bitkilerin çiçeklerinden, içinde 1-2 tane tohum bulunan kırmızı renkli, kiraz büyüklüğünde meyveleri oluşur. Tavşankirazı bitkisi, tam gölge yerlerde yetişmesi, canlı yeşil renkli bir bitki kümesi oluşturması ve yaz-kış toprağın üzerini yoğun biçimde örtmesi nedenleriyle toprak örtücü olarak yeğlenip yetiştirilir. İSTEKLERİ VE ÜRETİMİ Ilıman bölgelerin bitkisi olan tavşankiraz- ları, don olayına dayanıklıdır. Bol güneşli, yarı veya tam gölge yerlerde yetiştirilebilir. Toprak tipi konusunda hiç seçici değildir. Su tutan, bataklık yerler dışında her türden toprakta iyi gelişir. Sürgünleri kısa ömürlü olur. Ama, her yıl ölen sürgünlerinin yerine yenisi gelir. Bu nedenle ölen gövdeleri ilkbaharda kesilip çıkarılır. Bitkinin üretimi, olgunlaşan tohumlarının hiç zaman geçirilmeden soğuk yastıklara ekimiyle gerçekleştirilir. Ayrıca tav- şankirazı bitkileri kökünden bölünüp ayrı ayrı yerlere dikilerek çoğaltılabilir. ÖNEMLİ TÜRLERİ R.aculeatus: Kökeni Avrupa anakarası, Türkiye’nin kuzey bölgesi ile Kuzey Afrika olan ve dikildiği yerde yoğun bir yeşillik kümesi oluşturan bu tür, 75 cm. kadar boylanabilir ve çevresine 1 m. kadar yayılır. Parlak koyu yeşil renkli yaprakları, dişi bitkilerde yaz sonu ile kış mevsimi arasında yaprakların üzerinde oluşan parlak kırmızı renkli, iri bir kiraz büyüklüğünde olan meyveleri vardır. R.hypoglossum: Kökeni İtalya ile Çek Cum- huriyeti’nden Türkiye’ye kadar uzanan bölgeler olan ve gene yetiştirildiği yerde pek canlı bir yeşillik kümesi oluşturan bu tür 1 m. kadar boylanıp bir o kadar da çevresine yayılır. Yeşil renkli yaprakları, dişi bitkilerde sonbahardan kış mevsimine kadar oluşan küre biçimli canlı kırmızı renkli meyveleri vardır.