Persea americana (gratissima) AVOKADO AĞACI

D efnegiller familyasındandır. Anayurdu Orta Amerika olan Avokado ağacı (Persea americana-gratissima-),6-20 m. kadar boylanabilen ve kış mevsiminde yapraklarını dökmeyen (hepyeşil) bir bitkidir. Tacı ge-nellikle yayvan, kimi zaman da dikine gelişir. Koyu yeşil renkli, derimsi dokulu; oval, elips ya da mızrak biçimli ve kenarları düz olan bol sayıdaki yaprağıyla ve iri meyveleriyle pek gösterişli bir ağaçtır. Sonbahardan yaz başlangıcına kadarki dönemde açan küçük çi-çekleri yeşil sarımtırak renkte olup salkımların uçlarında bulunur. Bu çiçeklerden 10-18 Avokado ağacı aylık bir dönemde olgunlaşan avokado mey-veleri, 200-600 gr. ağırlıkta ve iri bir armut biçiminde olup ağacından koparıldığında koyu yeşil renklidir. Bu dönemde meyveler tam anlamıyla olgunlaşmış değildir. Ortasında iri tek çekirdeği (bitkinin tohumu) bulunan bu meyve, çabuk olgunlaşması istenirse oda sıcaklığında tutularak, geç olgunlaşması istenirse buzdolabına konulup bekletilerek tam olgunluğa eriştirilir. Böylece meyvenin kabuk rengi siyahımsı mora, etinin rengi yeşilimsi sarıya döner. İsteklerine uygun ortam-larda yetiştirilen avokado ağaçları, gerçekten süs bitkileri kadar gösterişli ve güzeldir. Bahçelerimizde örnek vurgulama bitkisi olarak dikilip değerlendirilebilir. Üstelik pek besleyici nitelikler taşıyan avokado meyveleri salatası, yemeği tatlısı ve reçeli yapılarak tüketilir. İSTEKLERİ VE ÜRETİMİ Avokado ağaçları, kışları ilk geçiren tropikal ve astropikal bölgelerin bitkisidir. Kış ve ilkbaharda yaşanan don olaylarından, çiçek açma ve meyve bağlama dönemindeki aşırı so-ğuklardan ve sert rüzgârlardan kötü etkilenir. Türkiye’de Güney Ege ve Akdeniz bölgelerimizin kıyı kesimlerinde yetiştirilmesi denenmiş ve başarıya ulaşılmıştır. Gene de yetiştirildiği yerlerin soğuk rüzgârlara kapalı olması, grup halinde dikilecekse sert rüz-gârların estiği yönde servi ya da andız ağaç-ları dikilerek rüzgârkıran kurulması iyi olur. Avokado ağaçları güneşli ortamları sever. Suyu iyi akıntılı (süzek) ama nemli, derin ve pH’ı 5-7 arasında olan topraklarda iyi gelişir. Dikildiği yerde taban suyu yüksekliği 1,5-2 m. kadar olmalıdır. Böyle bir toprağa avokado ağaçlarının fidanları, ilkbahar mevsiminin başlarında ve 6-7 m. aralıklarla dikil-melidir. Yaz mevsiminde çok sıcak ve kurak dönemlerde avokado ağaçları sulanmalı ve toprağı nemli tutulmalıdır. Avokado ağaçları ilkbaharda azotlu, daha sonra ağacın altındaki toprak işlenip yabani otları temizlenirken fosforlu, potaslı, demirli ve çinkolu ticari gübreyle gübrelenmelidir. Avokado ağaçları bitkiyi iyi tanıyan kişiler tarafından bu- danmalı, dallarının kesildiği yerlere 1-2 gün sonra aşı macunu sürülmelidir. Bitki, meyvesindeki tek çekirdeğinin ekimiyle üretilir. Bu işlemde, topraktan süren avokado çöğürleri daha sonra aşılanarak istenen çeşitteki avokado ağaçları elde edilir. Bizim için doğru olanı, güvenilir üreticilerin ürettiği aşılanmış, çeşidi belli ve sağlıklı fidanları alıp bah-çemizde uygun yerlere dikmek olacaktır.