Malus türleri ELMALAR

G ülgiller familyasındandır. Kökeni Avrupa, Asya ile Kuzey Amerika anakaraları olan, kış mevsiminde yapraklarını döken Malus cinsi ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerin 35 türü ile bunlardan elde edilmiş binlerce çeşidi bulunmaktadır. Türlerine göre en çok 7-12 m. kadar boylanabilen elmalar, bazen çok güzel renklenen yaprakları, mis kokulu çiçekleri ve çoğu kez nefis meyveleri nedeniyle yeğlenir; genel görünümle-riyle üç mevsimde güzel oldukları için süs bitkisi olarak da bahçelerimizde kendine yer bulur. Türkiye’de iklimi uygun olan pek çok yörede yetiştirilen elma ağaçlarının, kabuk rengi koyu griden pembeye ve kızıl kahverengiye kadar değişen silindirik düzgün bir gövdesi; yuvarlak formlu sarkık dallı ya da yuvarlak formlu dikey dallı bir tacı vardır. Almaşık dizili, genelde koyu yeşil renkli, ge- Elma nişçe ve kenarları dişli yapraklarının üst yüzü belirgin damarlı, altı yüzü gri tüylü olur, ilkbahar mevsiminde açan türlerine göre be-yaz, açık pembe ya da kırmızı renkli çiçekleri yabani güle benzer, yalınkat ve kimi zaman da katmerli olur. Çiçeklerinden yaz boyunca gelişip sonbahar mevsiminde olgunlaşan meyveleri türlerine göre küresel, silindirik ya da basık yuvarlak biçimde, ince ya da kalın kabukludur. Meyvenin kabuk rengi elmanın tür ve çeşidine göre çok farklı renklerdedir. Çok lezzetli olan etinin ortasında, bitkinin tohumları olan 5-10 adet yumuşak çekirdeği bulunur. Elma ağaçları, bahçelerimizde tek tek ya da gruplar halinde vurgulama amaçlı olarak ya da sıralar üzerinde 5-7 m. aralıklarla dikilir. İSTEKLERİ VE ÜRETİMİ Elmalar ılıman ve soğuk ılıman bölgelerin bitkisidir. Ancak, son yıllarda sıcak yörelerde de yetiştirilen çeşitleri elde edildiğinden ülkemizin hemen her yerinde yetiştiri- lebilen elma ağaçlarının fidanları, güvenilir fidan üreticilerinden temin edilir. Elmalar türlerine göre değişen soğuklanma ve dinlenme dönemlerine gereksinir. Elma ağaçları bol güneşli ortamları severse de hafif gölgelik ortamlara da uyum sağlayabilir. Suyu iyi akıntılı (süzek) ama nemli, orta derecede bitek topraklarda iyi gelişme gösterir. Elma bitkisi çeşitli fiziksel ve kimyasal özellikleri taşıyan topraklara; asitli olduğu kadar kireçli topraklara da dayanabilir. Tuzlu topraklara elma ağacı dikilmemeli, yetiştirildiği yerde taban suyu yüksekliği 1,5 m.den yukarıda olmamalıdır. Elma ağaçları, yazın sıcak ve kurak havalarda aşırıya kaçılmadan düzenli olarak sulanır. Bu ağaçlara bitkiyi iyi tanıyan kişiler tarafından şekil verme, ürün ve gençleştirme budamaları uygulanır. Bu budamaların dışında kurumuş, kırılmış ve şekli bozulmuş dalları kesilerek çıkarılır. Elmaların üretimi, sonbahar mevsiminde olgun meyvelerinden alınan tohumlarının (çekirdeklerinin) soğuk yastıklara ekimiyle, köklenmiş sürgünlerinin yaz sonlarında ayrılıp dikimiy- le gerçekleştirilir. Böylece elde edilen elma fi-danlarına uygulanacak aşılama işlemleri kış ortalarında yapılır