YILDIZ ÇİÇEĞİ Dahlia

Dahlia ve Yıldız Çiçeği ad- lariyle tanınmış olan Yıldız Çiçeği bahçelerin en eski ve en güzel çiçeklerinden biridir. Yıldız Çiçeği soğanlı çiçekler arasında birinci dereceye girer. Katmersiz ve iki üç rengi bulunan çeşitleri pek eski zamandanberi İstanbul bahçelerinde yetiştirilmiştir. Katmerli ve melez olarak ortaya çıkarılan yüz Yılaız Çiçeği (Dahlia) elliyi geçkin yeni çeşitler vardır. Demet yapımında pek kıymetlidir. En tanınmış cins ve çeşitlerinden bir koleksiyonu aşa-ğıda sıralıyorum. 1 — Katmerli cinsler’: Bu cinsin içinde olan elli değişik çeşidin arasında en güzelleri: Lâfrans, Jüpiter, Laren, Buldö- nej, Prentan, Kanari, Janon, Mak-Mahon, Sanparey’dir. Bunların hepsi 0,80-1,50 metre yüksekliğinde ve değişik renklerde büyük çiçekli olarak ortaya çıkarlar. 2 — Kaktüs cinsleri: Katmerli ve çiçeklerin şekli büyük bir yıldıza benzer. Değişik renkleri olan çeşitleri vardır. Bu cinsin çeşitleri daha çok kesilmiş çiçek olarak kullanılmak üzere yetiştirilir. Bir metreden fazla yükselir. En iyileri: Vil- yampers, Etanj, jeyser, Giasie, Maroko, Rua dö kaktüs ve başkalarıdır. 3 — Katmersizler: Çiçekleri katmersiz fakat son derece büyük (15-20) santim çapındadır. Bu cinsin en zarif çeşitleri: Kaskai Flov, Lagün, Rbiso, Sovers'dir. Bunlar çok güzel renkleri olan çiçek açarlar. Bu cinsin (Riyo Peo) adında bodur olarak iki güzel çeşidi vardır. Bunlar bir metre boylu, gayet bol çiçek açtığından orta bölmelerin süslenmesinde kullanılır. Ayni cinsden yeni bir çeşidi de (Torran) adiyle ünlüdür. Bunun 15-20 santimetre çapında koyu kadife kırmızısı renkli çiçek açan çiçekleri ünlüdür. Bu cinsin tek olarak veya toplu dikilmeye pek elverişlidir. Yıldız soğanlarını kışın topraktan çıkarıp nemsiz bir yerde saklamalıdır. Bahçenin her yerinde dikilebilen yıldız çiçekleri gayet kuvvetli topraklardan hoşlanır. Büyük ve bol çiçekler açması için toprağın killi, kumlu ve eski fışkı ile bolca karıştırılmış olması gerekir. Bodur cinsin çeşitleri toplu bir halde dikilmeğe yarar. Yüksek boyda olanları bölmelere, çimenliklerin değişik yerlerine dikilir. Haziran'dan Kasım’a kadar aralıksız ortaya çıkarlar. Bodur çeşitleri saksıda yetişir. Bunlardan başka Li- tipüt cinsleri iyidir, top şeklinde çiçek verirler. Yetiştirilmesi: Evvelce kullanılıp son zamanlarda yeni çeşitlerin çıkması üzerine bırakılan aşı usulünden başka, Yıldız Çiçekleri üç vasıta ile çoğaltılır. 1 — Tohum ile: Yeni çeşitler elde etmek için tohum ile çoğaltma şekline başvurulur. Bunun için üç numaralı toprağı olan çanaklara Mart’ta, hafifçe örtülmek şartiyle tohumları ekilir, sulatılır. Tohum ekildikten sonra çanakları cam çerçeveli kasalar içinde yapılan sıcak yastığa oturtup üzeri bir cam levha ile örtülür. Çerçeveler kapatılır. Tohumlar çimlenin- ceye kadar ara sıra sulatılmasına dikkat edilir. Fideler 3-4 yapraklı olunca bunları yastık içinde kasalara veya küçük saksılara şaşırtma edilerek Mayıs başlangıcında açıkta çok eski ve çürümüş fışkı ile yapılmış bir tarlaya birer metre aralıklı olarak dikilir. Bundan sonra genç fidanlar aynı anaç fidanlar gibi özenilirse aynı yılda Eylül ayında görünürler. 2 — Yumru ile: Tohumla çoğaltılanlar ilk yıl bir iki tane çiçek açarlar ve çiçekler tabiî küçük olur. Fakat çiçek ve büyük fidan yetiştirmek için yumrulardan dikilmek lâzımdır. Yumrular 1-6 adet bir yerde olup hepsi birden veya birkaç kısma ayrılarak dikilir. Bunlar derin gübreli, nemsiz ılımlı toprakları severler. Fazla nemli topraklarda da kökler pek çabuk çürür, fidanlar bozulurlar. Yumrular Nisan sonunda dikilmelidir. Temmuz'da kuş ve insan gübresinin şerbeti ile sulanan fidanlar gürbüz ve fazla çiçekli olarak büyürler. Kullanılacak gübre bir bahçe su kovası su içinde yarım kürek kadar gübredir, bunu su ile karıştırıp 3 - 4 gün kendi haline bırakılıp sonra kullanmalıdır. Hattâ şerbeti kullanmadan evvel fidanları âdi su ile sulayıp sonra şerbetle sulamak daha tesirlidir; yumruları Mart'ta sıcak yastık veya camekânda bulundurup yeşillendirdikten sonra Nisan’da açıkta dikmek en iyi bir usuldür. Fidanların yazın sık sulanmasına dikkat etmelidir. 3 — Çelik ile: Çelik yapmak için sıcak camekân lâzımdır. Bunun için Şubat'ta yumruları camekânda yeşillendirip ortaya çıkan sürgünleri kaidelerinden 5 - 6 santim kadar boylu olarak keserek bunları ince kum ve funda toprağı olan yan yana küçük saksılara çeliklemelidir. Çeliklerin üzerine cam kapamak ve hattâ bu suretle kapalı tutarak yainız sulamak için açmak gerekir. Köklenen çiçekler üç numaralı toprağa akat yine camekânda dikilir. Tepeleri, yan dallarını ortaya çıkartmak için budanır. Nisan’a kadar camekânda tutulan fidanlar havalar tamamen ısınıp don tehlikesi ortadan kalkınca bahçeye ve istenilen yere dikilir. Çelikten yetiştirilen fidanlar gerek camekânda gerekse bahçede kuvvetieninceye kadar hafifçe gölgelendirilmelidir. Buna da diğerleri gibi dikkat ve bakım ister. Kasalar, teneke ve büyük saksılar içindeki «Dahliyalar» pencere ve bal-konların süslenmesine elverişlidir.