HASEKİ KÜPESİ ÇİÇEĞİ Aguilegia

Küpe adile millî çiçeklerimiz arasına giren bu çiçeğin şekli onsekizinci yüzyılın modası olan küpelere pek benzediğinden dolayı Haseki Küpesi adını almıştır. Haseki tarlası Beşiktaş’ta çiçek bahçelerinin en eski bir köşesidir. Saray bahçelerinde lâle ve sümbül bölmelerinin ortalarında, duvar ve havuz kenarlarında bu çiçekten kümeler yapıiırmış. Bugün bile çiçek meraklılarının pek çoğu bahçelerinin süslenmesi arasında Haseki küpesinin zengin olan değişik çeşitlerini ekerler. Haseki küpesi ömürlüdür.  1 — Dejarden cinsi: Bu cinsin değişik renkte ve katmerli olmak üzere yirmiden fazla çeşidi vardır. 2 — Seruîea cinsi: Çiçekleri büyük ve değişik renkte katmerli ve katmersiz çeşitleri vardır. Mayıs’ta çiçek açar, demet için elverişlidir. 3 — Hibrit Serulea: Altmış santimetre boylanır. Çiçekleri büyük ve altı pembe renginde, pembe rengin ortasında da beyaz nakışlar vardır. Mayıs'ta çiçek açar. 4 — Kaiifornia cinsi: Çiçeklerinin petallerinin üst tarafı altunî sarı ve alt tarafı nar çiçeği kırmızı renginde cazibeli bir cinsidir. Çiçekleri oldukça büyük ve çiçek sapları uzundur. Demet için tevsiye edilir. Mayıs'ta çiçek açar. 5 — Nivea cinsi: Katmerli çiçekli ve bodurca bir cinstir. Çiçekleri beyaz ve saksıda yetiştirmeye elverişlidir. Haseki küpeleri bahçelerin her yerine dikilebilir. Bunlar toprak bakımından titiz olmadıkları için güneşli ve gölgeli hemen her yerde yetişir. Orta bölmeler-de, göbeklere, kenar bölmelere dikilir. Çiçekler kuruduktan sonra Eylül’de fidanları toprak düzlüğünde budamak usuldendir. Haseki küpeleri iki usulde çoğaltılır. Tohum ekilecekse evvelâ çanakları iki numaralı toprakla doldurup alınan tohumları da Mayıs'ta dikmeli. Daha sonra çanakları gölge bir yere götürüp sulanmasına dikkat ederek orada bırakmalı. Bazı cinslerin tohumu bir senede çimlenir. Bunun için tohumlar çıkmadı zanniyle çanakları boşalt- mamalıdır. Tohumlar yeşerinceye kadar çanaklar gölgeli bir yerde bulundurulacaktır. Tohumlar çimlenince ve bunlar 2-3 yapraklı olunca saksılara veya fideliğe şaşırtması yapılır. Eylül sonunda da bütün fideleri bölmelere taşımalı ve dikmeli- dir. Bu usul ile küpeler ancak ikinci yılda çiçek açabilirler. Halbuki köklerinden ayrılarak fidelenirse hemen ilk yılda açarlar. Köklerden ayırma zamanı Eylül'den Ocağa kadardır. Bu halde fidelerin de kökü olmasına ve fidanları ayırırken ince köklerin parçalanmamasına dikkat etmelidir. Yeni ayrılmış ve bölmelere henüz dikilmiş olan fideleri hafifçe gölgelendirmek onların tutmalarını sağlar.