Eriobotrya japonica YENİDÜNYA AĞACI

(Diğer adları: Maltaeriği, Japon muşmulası ya da G ülgiller familyasındandır. Kökeni Hi- malayalar’dan Çin ve Japonya’ya kadar uzanan bölgeler olan Eriobotrya cinsi, kışın yapraklarını dökmeyen (hepyeşil) ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerin 30 dolayında türü bulunmaktadır. Bunlardan kitabımıza örnek bitki olarak Yenidünya ağacını (E.japonica) alıyoruz. Çünkü ilkbahar-da sevilerek yenen meyvelerini veren bu ağaç yapraklan, çiçekleri ve meyvelerinin görünüşüyle gerçekten bir süs bitkisi kadar güzeldir. 5-10 m. kadar boylanabilen ağacın bir yıllık dalları, tüylerle kaplı ve gevrek yapılıdır. Yaşlanan dallarının tüyü dökülür ve yapısı sertleşir. 12-30 cm. uzunlukta ve 5-8 cm. genişlikte olabilen yaprakları mızrak biçimli ve sivri uçlu, derimsi dokulu, üzeri derin damarlı koyu yeşil renkli, altı ise külrenginde ve tümüyle pek albenilidir. Ekim sonu ile kasım ayında piramit biçimli bileşik salkımlar halinde açmaya başlayan küçük çiçekleri beyaz ya da krem renginde, hoş kokulu ve nektar yönünden zengindir. Bu nedenle halanlarını bahçemize çeker. Ağacın üzerinde kışa kadar uzunca bir süre açık kalan bu çiçekler, daha sonra olgunlaşınca, biçim olarak yuvarlak ya da armudumsu ve iri bir erik büyük- Plumbago capensis=P.auriculata (Mavi -çi- çekli- yasemin): Kurşunotugiller familya - sındandır. Kökeni Güney Afrika olup yukarda tanımı verilen Jasminum cinsi yaseminlerle hiçbir akrabalık ilgisi bulunmadığı halde, bütün yaz boyunca çiçekli kalan bu güzel bitki dilimizde mavi (çiçekli) yasemin diye ad-landırılmaktadır. kısaca Muşmula ağacı) lüğünde yeşil renkli meyvelere dönüşür. Kışı da böyle yeşil meyveli geçiren ağaç, ilkbaharda sararmaya başlayan meyveleriyle yeni, güzel bir görünüm kazanır. İlkbaharda tümüyle olgunlaşan yenidünya meyveleri, koyu sarı ya da turuncu renkte, mayhoş ama lezzetli tatta ve bol suludur. İlkbaharın müjdecilerinden sayılan bu hoş meyvelerin içinde, bitkinin tohumu olan kahverengi iri çekirdekleri bulunur. Yenidünya ağaçları bahçelerde Yenidünya ağacı güzelliklerinin sergilenmesi için örnek vurgulama bitkisi olarak yetiştirilir. Ancak, serin ortamlarda güneş gören duvarların önüne dikilmeleri uygun olur. İSTEKLERİ VE ÜRETİMİ Yenidünya ağaçları, iklimi ılıman olan ılık ya da sıcak yerlerin bitkisidir. Ülkemizde Akdeniz iklimini yaşayan yörelerde yetiştirilmeye pek uygundur. Çünkü -3 derecenin altına düşen sıcaklık derecelerinde bu ağaçlar zarar görmeye başlar. Bol güneşli ortamları se-ven yenidünya ağaçları, suyu iyi akıntılı (süzek) ve organik madde yönünden zengin (bitek) topraklarda çok iyi gelişir. Yetiştirildiği toprağın pH’ının nötr ya da nötre yakın olması ve taban suyunun 1,5-2 m.den aşağıda bulunması yenidünya ağaçları için iyidir. Yenidünya ağaçları, yazın sıcak ve kurak havalarda 15-20 günde bir bolca sulanmalıdır. Sıcaklık ve kuraklık artarsa sulama daha da sıklaştırılır. Ağaç; kurumuş, kırılmış, hastalanmış, şekli bozulmuş dallarının ve bir de ağacın tacını sıklaştıracak olan obur dallarının kesilip çıkarılması şeklinde budanır. Bu ağaçların üretimi, tohumlarının (yani, iri ve olgun kahverengi çekirdeklerinin) ekimiyle gerçekleştirilir. Bu şekilde çimlenip gelişmeye başlayan çöğürlerinin büyümesi yıllar alacağından, yenidünya bitkisi, akdiken bit-kisinin anacına yapılan aşılamayla çoğaltılır. Bizim için doğru olan, inanılır üreticilerin sattığı, çeşidi belli ve sağlıklı fidanları alıp bahçemize dikmektir.