Daphne türleri DAFNELER

(Diğer adı: Dulaptalotu) D ulaptalotugiller familyasının örnek bit-kileridir. Kökeni Asya’nın ılıman ve sıcak bölgeleri ile Avrupa ve Kuzey Afrika olan Daphne cinsi çalı ya da çalı formundaki bitkilerin 50 kadar türü bulunmakta-dır. Bunlardan 7 türü ülkemizde yetişen, kimi türleri özellikle hoş kokulu çiçekleri veya güzel yaprakları nedeniyle süs bitkisi olarak bahçelerde yeğlenip yetiştirilen dafne- ler, türlerine göre 1,5-4 m. kadar boylanırken bazı türleri de bodur boylu olur. Gene türlerine göre dafneler kışın yaprak döken ya da hepyeşil kalan bitkilerdir. Almaşık ya da karşılıklı dizili kısa saplı veya sapsız mızrak ya da yumurta biçimli kenarları dişsiz, basit, yeşil renkli yaprakları tüysüz ya da hafif tüylü olur. Kış mevsiminden ilkbahar başlarına kadar tek tek veya salkımlar halinde açan hoş kokulu, boru biçimli çiçekleri türlenır ve yılda 2-3 kez dengeli oranlarda besin içeren sıvı gübreyle beslenir. (*) Yazarın notu:Çorizya ağaçlarının ülkemizdeki belki de ilk örnekleri, Antalya Bü- yükkent Belediyesi-Park ve Bahçeler Dairesi tarafından fidanları İtalya’dan getirilerek yeni otobüs terminali alanına, on-on iki yıl kadar önce dikilmiştir. Şimdi bunlar pek ilginç bitkiler haline gelmiş bulunmaktadır. (**) Bu kitap çalışmasını bitirip düzeltmelerini yaparken telefonla görüştüğümüz bitki- sever Dr. Ragıp Esener dostumuz, sahibi olduğu Köyceğiz-Palmiye Merkezi’nde çorizya üretmeye başladıklarını bildirerek bizi se-vindirdi. re göre beyaz, sarımsı, pembe, kırmızı ya da leylak rengidir. Daha sonra bu çiçeklerinden olgunlaşan küremsi ya da yumurta biçimli meyveleri beyaz, pembe, turuncu, kırmızı veya mor-siyah renkli olur. Dafneler, bahçe sınırlarında ve çalı gruplarında yetiştirilir. Kayalık bahçelerde yetiştirilmeye pek uygun olan bitkilerdendir. Bodur ya da yere yatarak gelişen türleri çok iyi toprak örtücü olur. İSTEKLERİ VE ÜRETİMİ Dafneler, iklimi ılıman ya da sıcak olan böl-gelerin dayanıklı bitkileridir. Bol güneşli veya hafif gölgelik ortamları sever, suyu iyi akıntılı (süzek) ama nemli ve orta biteklik- teki topraklarda iyi gelişir. Yetiştirilmesi çok kolay olan dafnelerin budanması gerekmez. Bu bitkiler kesenkes sertçe budanmamalı, yalnızca kurumuş ve kırılmış dalları ilkbahar ortalarında kesilip çıkarılmalıdır. Üretimi oldukça güç olan dafneler, olgunlaşan tohumları zaman geçirilmeden soğuk yastıklara ekilerek ya da yaz sonuna doğru gövdenin alt kesimlerinden alman 5-10 cm.lik odunsu çe-liklerinin daldırılmasıyla çoğaltılır. ÖNEMLİ TÜRLERİ D. mezereum (Mezeryum): Kökeni Avrupa, Kafkaslar, Sibirya ve Türkiye olan bu tür, 50-150 cm. kadar boylanabilir. Kış mevsi-minde yapraklarını döken bu bitkinin kısa saplı basit yaprakları; salkımlar halinde kış sonu ile ilkbahar başı arasında açan hoş ko-kulu, pembe ya da morumsu pembe çiçekleri vardır. Beyaza yakın renkte çiçek açan çe-şitleri de bulunmaktadır. Bu çiçekler, turuncu renkte meyveler verir. D. laurola (Defne yapraklı dafne): Kökeni Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Asor adaları olan ve hepyeşil kalan bu tür 1 m. kadar boy atabilir. Koyu yeşil renkli parlak yüzeyli gösterişli yaprakları; hafif ama hoş kokulu sarı- yeşil çiçekleri; siyah meyveleri vardır