Chorisia speciosa ÇORİZYA

(Diğer adı: Floş ipekağacı) P eynirağacıgiller familyasındandır. Ana-yurdu Brezilya, Arjantin ve Karayipler Denizi’ndeki Windward Adaları olan Chorisia cinsi, kışın yapraklarını döken ya da yarı yaprağını döken sukkulent (etli, sulu ve özlü) ağaçların iki önemli türü vardır. Burada, ülkemizde bugüne dek ilk kez örneklerini gördüğümüz'*’ ve yetiştiricileri tarafından Çorizya diye adlandırılan C.speciosa türü-nü tanımlıyoruz: En çok 15 m. kadar boy- lanabilen ve pek ilginç görünüşlü olan bu ağaçların gövdesi baştan aşağı dikenle kaplıdır. Ağacın gövdesi dibe doğru çok değişik bir duruma girer ve şişkinleşerek şişe görüntüsü kazanır. Çorizyanın almaşık dizili, mızrak biçimli, kenarları dişli ve 5-7 parçalı yeşil renkli yaprakları vardır. Sonbaharda açmaya başlayan boru biçimli çiçekleri sarı, beyaz ve pembe renkleri taşır. Ancak çiçekte pembe renk egemen görünür. Bu çiçeklerinden oluşan armuda benzeyen ve rengi yeşilden kahverengiye kadar değişen meyvelerinin içindeki floş ipeksi bir dokunun ortasında bit- parlak koyu yeşil renkli yapraklarının, dikenli dişli kenarları vardır. Meyveleri genelde kırmızı, kimi zaman sarı veya turuncu renklidir. Bu ana türden, yaprak kenarları alacalı renklerde de olmak üzere pek çok kültür çeşidi elde edilmiştir. İ. colchica: Kökeni kesin olarak bilinmeyen bu tür, ülkemizde Kuzey Anadolu bölgesi ormanlarında doğal olarak yetişmekte, 1-3 m. kadar boylanabilmektedir. Yaprakları dikenli dişli, koyu yeşil renkli, meyveleri parlak kırmızı renklidir. Çorizya (ve dikenli gövdesi) kinin tohumları bulunur. Çorizya ağaçları, ilginç özelliklerini vurgulamak üzere iklimi uygun olan yörelerdeki geniş bahçelerde ye- tiştirilebilir.(”) İSTEKLERİ VE ÜRETİMİ Çorizya sıcak ve ılık iklimlerin ağacıdır. Ülkemizde Güney Ege ve Akdeniz bölgelerinin kıyı kesimlerinde yetiştirilmeye uygun olan bitki, don olayına karşı çok duyarlı- dır. Ayrıca çorizyalar, fidan özünü emen böceklere de pek duyarlıdır. En iyi şekilde pH’ı nötr veya hafif asitli topraklarda gelişen çorizyalar, suyu iyi akıntılı (süzek) ve organik madde içeriği zengin (bitek) topraklara dikilmelidir. Yalnızca kurumuş, kırılmış ve şekli bozulmuş dalları kesilip çıkarılan bitkiye böylece en az düzeyde şekil budaması uy-gulanır. Çorizya bitkisinin üretimi tohumlarıyla yapılır. Tohumları seralarda ilkbaharda ısınmış toprağa ekilen bitki çimlendikten sonra, düzenli aralıklarla makul ölçüde sula