Ampélopsis türleri AMERİKAN SARMAŞIKLARI

A smagiller familyasındandır. Kökeni Ku¬zey Amerika ile Asya ankaralarmın or¬manlık bölgeleri olan ve kış mevsiminde yap¬raklarını döken Ampélopsiscinsi, tırmanıcı ya da çalı formundaki bitkilerin, 25 türü bulun¬maktadır. Türlerine göre en çok 10-12 m.ye kadar boylanabilen Amerikan sarmaşıkları, özellikle önce koyu yeşil olup da sonbahar mevsiminde sararıp kızaran gösterişli yap¬rakları nedeniyle süs bitkisi olarak yeğlenir. Bu yapraklar almaşık dizili, uzun saplı, par-çalı, kenarları dişli ve her zaman çok hoştur. Yaprakların ters tarafında ve gövde üzerinde, bitkinin tırmandığı yerde tutunmasına yara¬yan sülükleri vardır. Amerikan sarmaşıkları¬nın çiçekleri yeşilimsi renkli, küçük ve göste-rişsizdir. Dikkati çekmezler. Ama, bu çiçek¬lerden olgunlaşan üzüm salkımı biçiminde¬ki topluca gelişen meyveleri dikkat çekicidir. Bahçelerimizde amerikan sarmaşıkları bir duvarın, çitin, pergolanın, tel örgünün ya da kameriye ile gizlenmek istenen şeylerin üzeri¬ne sardırılarak yetiştirilir. İSTEKLERİ VE ÜRETİMİ Amerikan sarmaşıkları iklimi ılıman olan bölgelerin bitkileridir. Bazı türleri don olayı¬na karşı dayanıklı, kimi türleri ise duyarlıdır. Amerikan sarmaşığı Bol güneşli ya da hafif gölgelik ortamları se-ver; suyu iyi akıntılı (süzek) ve organik mad¬de içeriği zengin (bitek) topraklarda çok iyi gelişme gösterir. Meyve vermesi için bu bit-kilerin bol güneşli yerlere dikilmeleri gerekir. Budanmaları ilkbahar mevsiminde ya da ge¬rektiğinde dal ve sürgün uçları kısaltılarak ya¬pılır. Amerikan sarmaşıklarının üretimi, to¬humlarının sonbahar mevsiminde soğuk yas¬tıklara ekimiyle veya yaz mevsiminde alınan yarı odunsu çeliklerinin daldırılmasıyla ger-çekleştirilir. ÖNEMLİ TÜRLERİ A.brevipedunculata: Kökeni Kuzeydoğu Asya olan bu tür, 5 m. kadar boylanabilir. Koyu yeşil renkli 5 parçalı yaprakları, yazın sal-kımlar halinde açan yeşilimsi küçük çiçek-leri vardır. Bu çiçeklerinden olgunlaşan 5-8 mm. çapındaki meyveleri pembemsi-mor iken sonra mavileşir. A.quinquefolia: Kökeni Moğolistan ve Kuzey Çin olan bu tür, 12 m. kadar boy atabilir. Koyu yeşil renkli, 3-5 parçalı yaprakları son¬baharda benzersiz güzellikte kızarır ve son¬ra dökülür. Yaz mevsiminde salkımlar halin¬de açan yeşilimsi renkli gösterişsiz çiçekleri vardır. Bu çiçeklerden, daha sonra turuncu renkli, 6 mm. çapında, küremsi, hoş meyve¬ler oluşur.